مقدمه
بر اساس اعلام سازمان امور مالیاتی، طبق بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۴/۸۰ مورخ ۵ آبان ۱۴۰۴ صادره از سوی سازمان امور مالیاتی کشور، از اول دیماه ۱۴۰۴ صدور هرگونه فاکتور کاغذی، چه برای خرید کالا و چه برای هزینهها و خدمات، فاقد اعتبار مالیاتی خواهد بود.

از این تاریخ، تنها صورتحساب الکترونیکی صادرشده در سامانه مؤدیان مورد پذیرش است و فاکتورهای کاغذی در رسیدگیهای مالیاتی و دفاتر قابل قبول نخواهند بود. عدم پذیرش صورتحساب کاغذی توسط سازمان از اول دی ماه ۱۴۰۴ و به طور مشخص بر «اعتبار مالیات بر ارزش افزوده» (VAT) متمرکز میباشد.
از این تاریخ، مودیان (خریداران) دیگر نمیتوانند مالیات پرداختی هنگام خرید را با فاکتور کاغذی به عنوان اعتبار کسر کنند؛ این اعتبار صرفاً با دریافت صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مودیان قابل پذیرش خواهد بود.
نکته مهم آن است که این قانون در فاز اول، «هزینه های قابل قبول مالیاتی» (مالیات بر عملکرد) را شامل نمی شود.
عدم رعایت این الزام میتواند منجر به جرائم مالیاتی، رد دفاتر و عدم پذیرش هزینهها شود. بنابراین اگر هنوز به سامانه مؤدیان متصل نشدهاید یا سیستم صدور فاکتور الکترونیکی ندارید، اقدام کنید. به گفته محمد برزگری ـ معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی ـ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، پنج فاز دارد که با توجه به تصویب قانون تکالیف مؤدیان، هماکنون در فاز سوم قرار داریم و فاز چهارم از اول دی ماه شروع میشود که بر اساس آن اعتبار صورتحسابهای کاغذی دیگر مورد پذیرش نیست.
از نگاه سازمان مالیاتی بیاعتباری فقط برای مالیات بر ارزش افزوده است. یعنی از ابتدای دیماه مالیات بر ارزش افزوده زمانی باید به فروشنده قبلی داده شود که او صورتحساب الکترونیک داده شود و در غیر این صورت اعتبار نخواهد داشت و هزینههای این فرد به عنوان هزینههای قابل قبول مالیاتی لحاظ نمیشود.
بنابراین فعلا از اول دیماه درج مقدار در ردیفهای خارج از سامانه مؤدیان خلاصه عملکرد زمستان ممکن نخواهد بود که به گفته بزگری در اردیبهشت سال ۱۴۰۵ این موضوع لمس خواهد شد؛ به این صورت که مؤدیان میبینند اساسا اظهارنامهای قابل مشاهده در پرونده مالیاتی آنها نخواهد بود و صرفا یک خلاصه عملکرد را میتوانند ببینند.
چه چیزی تغییر میکند؟
فاکتور کاغذی اعتبار قانونی نخواهد داشت و در معاملات رسمی پذیرفته نمیشود. تمامی صورتحسابها باید به صورت الکترونیکی صادر شوند و در سامانه مودیان ثبت گردند. اگر مؤدی تنها یک صورتحساب الکترونیکی صادر کرده باشد، معافیت مالیاتی وی حفظ میشود. در صورت عدم رعایت این الزام، معافیتهای مالیاتی ممکن است لغو شود.
دلایل و اهداف این تصمیم
1.مقابله با فرار مالیاتی و کتمان درآمدها
۲. کاهش مداخلات انسانی و خطاهای دستنویس
۳. افزایش سرعت و دقت در پردازش معاملات و محاسبه مالیات
۴. عدالت مالیاتی و شرایط برابر برای همه مؤدیان
فرصتها برای کسبوکارها
کاهش هزینه چاپ و بایگانی فاکتورهای کاغذی
امکان رصد سریعتر و دقیقتر تراکنشها
تطبیق سریعتر کسبوکار با استانداردهای دیجیتال
تقویت اعتماد مشتریان به کسبوکارهای قانونمند
چالشها و نگرانیها
نیاز به زیرساختهای فناوری پیشرفته (سرورها، اینترنت پایدار، نرمافزار مناسب)
آموزش مؤدیان و کسبوکارهای کوچک برای استفاده از سیستم الکترونیک
مقاومت برخی صنوف سنتی در پذیرش تغییر
زمان مورد نیاز جهت تطبیق سیستمهای حسابداری موجود
نکات مهم برای انطباق کسبوکارها
پیش از موعد، نرمافزار حسابداری و سیستم فروش خود را بهروزرسانی کنید
از امروز شروع به صدور فاکتور الکترونیکی در حد توان تان کنبد تا دوره گذار را پشت سر بگذارید
در سامانه مودیان ثبتنام کنید و با فرآیند بارگذاری یا اتصال API آشنا بشوید
مستندسازی دقیق تراکنشها را جدی بگیرید

